Vroeger

Is er een fase in het leven waarin je opeens de behoefte krijgt het over vroeger te hebben? Een dag op de kalender waarop je ineens in je oma of opa verandert? En dan bedoel ik niet praten over vroeger zoals je doet wanneer je herinneringen ophaalt. Nee, er komt een moment dat je vroeger gebruikt om een punt te maken. "Vroeger was er nog geen TomTom en moest je kaartlezen." "Vroeger wist je soms urenlang niet waar iemand was, zonder ongerust te worden." " Vroeger had je geen internet en op iedere vraag zo snel een antwoord." "Vroeger stonden hier nog geen huizen." Ik schrik er soms van als ik mezelf hoor. Het voelt zo oud! Wanneer en waarom ontstaat die behoefte?

 

 

Avond4daagse

Als ik naar mezelf kijk is het moederschap de fase waarin het is beginnen. En dan vooral op de momenten dat ik mijn eigen kindertijd kan vergelijken met die van hen. Bijvoorbeeld bij de avondvierdaagse vorige week. De avondvierdaagse bestaat al sinds 1923 en veel is er aan het concept niet veranderd. Toch heb ik mijn ogen uitgekeken. Ten eerste over de hoeveelheid begeleiding. Er waren bijna net zoveel ouders als kinderen! We zijn gewend geraakt aan veel toezicht op onze kinderen. Ik zag mijn ouders vroeger pas op de laatste avond op weg naar de finish. Je liep gewoon met de klas en een leerkracht. En wat er vroeger ook niet was: zoveel snoep! Bloemen ja, misschien een rolletje mentos. Geen mutsen van snoep, sjerpen van snoep, paraplu's met snoep, kettingen van snoep. En al helemaal geen rugzakken vol snoep. Ik zag vier dagen lang een stoet vol malende kaken. En ik kon de neiging niet onderdrukken om het met andere begeleiders te hebben over vroeger.

 

 

Maakbaarheid

Ook tijdens de behandelingen bij De Geheime Tuin, komt vroeger ter tafel. Geregeld rijst de vraag of kinderen dat wat we nu van hen vragen, vroeger ook al zo jong moesten kunnen. Goed voor jezelf kunnen opkomen op je 6e? Praten over je gevoelens op je 8e? Overtuigd zijn van je kwaliteiten op je 14e? Eisen we niet teveel? Vroeger hadden we het toch minder over de maakbaarheid van alles? Maar ook andersom: vroeger stopte pesten tenminste buiten het schoolplein en was privé informatie nog echt privé.

Beter?

En als je dan blijkbaar in de fase bent gekomen waarin vroeger deel is gaan uitmaken van je vocabulaire, gebruik je het dan altijd om te beweren dat het vroeger beter was? Want dat gevoel kreeg ik zelf altijd wanneer opa of oma, maar ook mijn eigen ouders, het over vroeger hadden. Vroeger, toen de schepen nog van hout waren en de mannen van staal, dat werk. Belerend vond ik het.

 

 

Erkenning

Onze eigen oma's zeggen: "vroeger bestonden ADHD en autisme niet hoor! Daar ga ik dan juist weer tegenin. Omdat ik zie hoezeer het ouders en kinderen kan helpen om door die diagnose erkenning te krijgen voor hun dagelijkse worsteling. Vroeger waren die kinderen er ook, alleen hadden we veel te weinig oog voor ze. En dan zeg ik dat die kinderen nu ouders zijn en hun kinderen juist aanmelden om hen een boel ellende te besparen. Dan maak ik er juist een punt van dat we bij De Geheime Tuin prima de balans weten te vinden tussen de brede marges van de ontwikkeling en het stellen van passende diagnoses buiten die marges. Dan heb ik het ineens niet meer over het probleem dat ik heb met dat alles tegenwoordig maakbaar moet zijn.

Verwondering

Terwijl ik dit schrijf bedenk ik me dat ik het meestal niet over vroeger heb uit narrigheid over het heden, of vanuit de behoefte om de beste en de slechtste aan te wijzen. Maar meer vanuit mijn eigen verwondering en om een perspectief te schetsen. En een behoefte om diezelfde verwondering te bewerkstelligen bij kinderen. Over wat er nu kan wat vroeger niet kon. Om ze dingen niet als vanzelfsprekend te laten beschouwen. Evenzogoed bij cliënten. Bijvoorbeeld in gesprek met een puber die al haar zelfvertrouwen haalt uit de snelheid waarmee leeftijdgenoten reageren op haar bericht op social media. Of de verwondering over hoe ver en lang pesten nu buiten schooltijd door kan gaan. En de verwondering over de controle die ouders tegenwoordig hebben op de roosters en cijfers van hun kinderen. Dan kan ik het echt niet laten om te vertellen over mijn vader die vroeger een 3 in een 8 veranderde op zijn rapport, op zijn fietszadel tussen school en thuis. En dat er toen een docent langsreed die onderweg was naar opa en oma. Pennen hebben geen deleteknop helaas!

 

 

Vroeger of later

Ik ben heel benieuwd wanneer mijn eigen kinderen en de kinderen die we zien bij De Geheime Tuin het woord vroeger gaan gebruiken. Om aan iemand uit te leggen dat je vroeger niet kon bellen via je horloge, dat er vroeger auto's bestonden die op benzine reden, dat de koelkast vroeger niet kon praten en dat je voor een behandeling bij De Geheime Tuin daadwerkelijk naar een gebouw moest komen. In een nieuw heden, vroeger of later.

 

Marije Hölscher

 

terug